Siyazi ukuthi izibani zaseNyakatho ziyizinto ezenzeka kakhulu enyakatho yezwe. Ezindaweni ezifana neNorway, izibani zaseNyakatho zivame ngezikhathi ezithile zonyaka. Kodwa-ke, kwakukhona i-aurora borealis eSpain ngesikhathi seMpi Yombango eyashukumisa lonke izwe. Njengoba bekulindelekile, kuyisenzakalo esingavamile kakhulu.
Kulesi sihloko sizokutshela lapho kwakukhona izibani ezisenyakatho eSpain nayo yonke imininingwane ngakho.
Yakha kanjani i-aurora borealis?

I-aurora borealis ingabonakala njengokukhanya okukhanyayo emkhathizwe. Isibhakabhaka sinombala futhi sibonakala simangalisa ngokuphelele. Kodwa-ke, akuwona umlingo. Kungumphumela oqondile womsebenzi welanga, ukwakheka koMhlaba, kanye nezimo zomkhathi ngaleso sikhathi.
Izindawo zomhlaba lapho zingabonakala khona zingaphezu kwezigxobo zoMhlaba. Izibani ezisenyakatho zakhiwe ngenxa yokuqhuma kwamabhomu kwezinhlayiya ze-subatomic ezivela eLangeni komunye wemisebenzi yalo eyaziwa ngokuthi iziphepho zelanga. Izinhlayiya ezikhishwayo zinemibala eyahlukene kusukela kobomvana kuye kobomvu. Njengoba behamba emkhathini, bagijima baye endaweni kazibuthe yomhlaba bese bekhukhuleka. Lesi yisizathu esenza ukuthi ibonakale kuphela ezigxotsheni zoMhlaba.
Ama-electron akha imisebe yelanga akhiqiza ukukhishwa kwe-spectral lapho ehlangana ne-magnetosphere. I-magnetosphere iqukethe inani elikhulu lama-molecule egesi, futhi kungenxa yalolu ngqimba lomkhathi lapho impilo ivikelwe khona. Umoya welanga uvusa ama-athomu akha ukukhanya esikubona esibhakabhakeni. Lokhu kukhanya kusakazeka kuze kube yilapho kuvala wonke umkhathi.
Akwaziwa ukuthi izibani zaseNyakatho zizokwenzeka nini ngempela, uma sibheka ukuqonda kwethu okulinganiselwe ngeziphepho zelanga. Kulinganiselwa ukuthi zizokwenzeka njalo eminyakeni eyi-11, kodwa lokhu kumane nje kuwukulinganisela. Ukwazi kahle ukuthi i-aurora izovela nini kuyisithiyo esikhulu ekuziboneni, njengoba ukuya eziqongweni kubiza kakhulu, futhi ukuphuthelwa yi-aurora kubi nakakhulu. Ukuze uqonde kangcono lezi zimo, ungafunda ukuthi izibani zaseNyakatho zakhiwa kanjani kulesi sixhumanisi.
Yayikhona nini i-aurora borealis eSpain?

NgoJanuwari 25, 1938, manje eminyakeni engu-75 edlule, kwenzeka i-aurora borealis eyayingabonwa kulo lonke elaseYurophu. ISpain, phakathi nempi yombango, ibe nezenzakalo phakathi kokumangala, ukudideka nokwesaba.
Umoya oqhubekayo wezinhlayiya ezivunguza usuka eLangeni udlula umjikelezo woMhlaba futhi usakazeke uye ezindaweni ezingaphandle zesimiso selanga . Phakathi nalesi senzakalo, ukuqhuma okukhulu kanye nokukhishwa kwe-coronal mass kwenzeka eLangeni, okwandisa kakhulu inani lezinto ezithwalwa yilo moya welanga. Lezi yizinhlayiya ezishajiwe (ama-electron nama-proton) ezithi, lapho zifika emhlabeni wethu, zingene emkhathini ngezinsika, zilandela imigqa yensimu yamagnetic yoMhlaba.
Njengoba zihamba emkhathini wethu, lezi zinhlayiya ezivela elangeni zishayisana nama-athomu nama-molecule, zidlulisela amanye amandla azo kulokho okwaziwa kwi-physics ngokuthi "izimo ze-elekthronikhi ezijabulisayo." Njengoba zonke izinhlelo zithambekele esimweni samandla esiphansi kakhulu, ama-athomu nama-molecule asemkhathini akhipha amandla angaphezulu ngokukhipha ukukhanya okunemibala. I-oksijini ikhipha ukukhanya okuluhlaza, okuphuzi nokubomvu, kuyilapho i-nitrogen ikhipha ukukhanya okuluhlaza okwesibhakabhaka.
Lokhu kukhanya kwakha esinye sezimangaliso zemvelo ezinhle kakhulu zesibhakabhaka sasebusuku: i-aurora borealis. Ngenxa yendlela ezakheka ngayo, ama-aurora atholakala ezindaweni eziseduze nezinsika zoMhlaba, ngokuvamile enza amasongo angajwayelekile phakathi kwama-degree angu-65 no-75 e-latitude, abizwa ngokuthi "izifunda ze-auroral ." IGreenland, iLapland, i-Alaska, ne-Antarctica ezinye zezindawo lapho ama-aurora avame khona. ENyakatho Yenkabazwe, ama-aurora abizwa ngokuthi "ama-aurora asenyakatho," kanti eNingizimu Yenkabazwe, "ama-aurora aseningizimu." Uma ungathanda ukufunda kabanzi ngezindawo ezinhle kakhulu emhlabeni zokubuka ama-aurora borealis, ungabheka lesi sixhumanisi.
I-Civil War Northern Lights

Amasongo e-Aurora anganwebeka ezindaweni eziseduze ne-equator lapho ilanga libhekene nesikhathi somsebenzi onzima obangela ukuphuma okukhulu kwe-coronal mass. Ama-Aurora ezindaweni eziphansi kangaka awavamile, kodwa kunezimo eziningi ezibhalwe kahle. I-aurora enhle yabonwa eHawaii ngoSepthemba 1859 naseSingapore ngo-1909. Muva nje, ngoNovemba 20, 2003, i-aurora borealis yabonwa kulo lonke elaseYurophu. Ngisho naseSpain, ama-aurora awavamile kangangokuthi ambalwa kuphela angabonwa ikhulu ngalinye.
Ngomhlaka-25 Januwari 1938, ngesikhathi seMpi Yombango yaseSpain, i-aurora borealis yabonakala kulo lonke i-Iberian Peninsula. Ukukhanya okubomvu, okubangelwa kakhulu yi-helium nomoya-mpilo emoyeni ophansi, kwafinyelela isiqongo sako phakathi kuka-20:00 PM no-03:00 AM ngomhlaka-26. Kulabo abahlela uhambo lokuyobona i-Northern Lights, lesi sixhumanisi singaba usizo.
OFakazi ngesikhathi kunezibani ezisenyakatho eSpain
Kunofakazi abaningi. UPaco Bellido ukhuluma ngabanye babo kubhulogi yakhe ethi "El beso de la Luna" (The Kiss of the Moon) futhi uqokomisa incazelo kaJosé Luis Alcofar encwadini yakhe ethi "La aérea legionaria en la Guerra Española" (Legionary Aviation in the Spanish War). Ngokusho kuka-Alcofar, ukubonakala kwalezi zibani ezingavamile eBarcelona ngemuva kosuku lokuqhuma kwamabhomu okukhulu kwathinta kakhulu isimo sengqondo samasosha. Kulesi sihloko, uJuan José Amores Liza ubhala ubufakazi obuningana obuqoqwe e-Alicante. Iphephandaba i-ABC labika ngomhlaka-26 ukuthi eMadrid kwakucatshangwa ukuthi umlilo oqhele kakhulu. Njengoba ukuphuma kwelanga kwakubonakala enyakatho-ntshonalanga yedolobha, kwakucatshangwa ukuthi izintaba zasePardo ziyasha. Kodwa kwasheshe kwatholakala ukuthi kwakuyisimo sezulu ngenxa yokuphakama kanye nobukhulu bokukhanya.
UBaba uLuis Rhodes, owayengumqondisi we-Ebro Observatory ngaleso sikhathi, washicilela inothi elichazayo kuyi-Herald ngomhlaka-27, echaza i-aurora "njengomlandeli omkhulu wokukhanya ovulekela esibhakabhakeni ... Ekhula ibe mhlophe futhi ikhanya, njengokungathi ivela ku-reflector enamandla egxile e-zenith ...". Ngaphezu kwalokho, lo mbukiso wawuyingxenye yesenzakalo esibanzi esihlobene nomsebenzi welanga othinta iplanethi yethu, esingahlolwa ngokuningiliziwe kulesi sixhumanisi.
Izibani zaseNyakatho kwenye indawo eYurophu
Kwezinye izindawo eziningi eYurophu, kusukela eParis kuya eVienna, kusukela eScotland kuya eSicily, ukubonakala kwe<em>aurora kuye kwabangela imibhalo eminingi engasho lutho. Ezindaweni eziningi izicishamlilo zaziswe ukuthi bekuwumlilo. Lesi sigameko sibonakale naseBermuda, lapho kukholakala ukuthi umkhumbi usha. E-United States, iziphepho zelanga zikhubaze ukuxhumana komsakazo we-shortwave.
Kwezinye izinkonzo zamaKatolika, ukuphuma kwelanga ngo-1938 kuhlotshaniswa nesiprofetho seNkosikazi Yethu yaseFatima . Emfihlakalweni yesibili, abantwana bathi basithole kuNcasakazi ngoJulayi 13, 1917, futhi sifundeka kanje: “Uma ubona ubusuku bukhanyiswa ukukhanya okungaziwa, yazi ukuthi kungenxa yokuthi isibonakaliso sakho esikhulu sisegameni likaNkulunkulu ozojezisa umhlaba ngezono zawo ngezimpi, indlala…” Yiqiniso, abanye abantu babona isibonakaliso esikhulu ekuphumeni kwelanga njengesimemezela iMpi Yezwe II, ngakho-ke lesi siphepho selanga ngezinye izikhathi sibizwa ngokuthi “Isiphepho saseFatima.”
Ngaphandle kokuchazwa kwenkolo okunezinkolelo-ze, ekuseni kakhulu ngo-1938 kwaphawula ushintsho olukhulu eMpini Yombango yaseSpain . Isiqephu esifushane esingenza umuntu abheke ezulwini—abanye bamangazwe, abanye besaba, futhi abaningi bekholelwa ukuthi ngisho neZulu lithukuthele ngenxa yobudlova bempi.
Inkomba