Uma sikhuluma ngokukhula kwesimo sezulu, sibhekisela ekukhuleni komzimba ngokwengeza imizimba emincane. Isetshenziswa kakhulu kusayensi yezinkanyezi kanye nesayensi yezinkanyezi futhi isebenza ukuchaza izinto ezahlukahlukene ezifana nama-circumstellar disks, ama-accretion disks, kanye nokukhula kweplanethi yasemhlabeni. Ithiyori yokukhula kwesimo sezulu yaphakanyiswa ngo-1944 yisazi se-geophysicist saseRussia u-Otto Schmidt.
Kulesi sihloko sizokutshela konke odinga ukukwazi mayelana nokuqongelela nokubaluleka kwako.
Kuyini ukunwebeka

Ukwanda kusiza ukuchaza ukuthi izinkanyezi, amaplanethi, kanye nama-satellite athile akheka kanjani kusuka kuma-nebulae. Izinto eziningi zasezulwini zakhiwe ngokukhula kwezinhlayiya ngokujiya kanye nokubekwa kwazo . Endaweni yonke, umuntu angathi konke kunamandla kazibuthe ngandlela thile. Ezinye zezenzakalo ezimangalisa kakhulu emvelweni zinamandla kazibuthe.
Ukwanda kwenzeka ezintweni eziningi ezahlukene zezinkanyezi. Ngisho nemigodi emnyama ihlangabezana nalesi simo. Izinkanyezi ezivamile kanye nezinkanyezi ze-neutron nazo ziyanda . Lena inqubo lapho ubukhulu obuvela ngaphandle buwela khona enkanyezini. Isibonelo, amandla adonsela phansi asetshenziswa yi-dwarf emhlophe abangela ukuthi ubukhulu buwele kuyo. Ngokuvamile, inkanyezi intanta endaweni yonke izungezwe isikhala esasingenalutho ngaphambili. Lokhu kusho ukuthi azikho izimo eziningi ezingaholela ekuweni kobuningi kule nto yasezulwini. Kodwa-ke, kunezinye izikhathi lapho kungenzeka khona.
Ake sihlaziye izimo lapho ukukhuphuka kwenzeka khona.
Izimo zokuqongelela

Esinye sezimo lapho ukuhlangana kungenzeka khona emzimbeni wasezulwini yilapho inkanyezi inenkanyezi ehambisana nayo . Lezi zinkanyezi kumelwe ukuthi ziyazungezana. Ngezinye izikhathi, inkanyezi ehambisana nayo iseduze kakhulu kangangokuthi ubuningi bokuhlangana budonseleka kwenye inkanyezi ngamandla amakhulu kangangokuthi igcina iwele kuyo. Njengoba i-dwarf emhlophe incane kunenkanyezi evamile, ubuningi bokuhlangana bufika ebusweni bayo ngesivinini esikhulu. Ake sicabangele isibonelo lapho into ingeyona i-dwarf emhlophe, kodwa inkanyezi ye-neutron noma umgodi omnyama. Kulokhu, isivinini siseduze nesivinini sokukhanya.
Uma ifika phezulu, isisindo siyancipha ngokuzumayo, ngakho-ke ijubane layo lehla lisuka cishe esivivinyweni sokukhanya liye enanini eliphansi kakhulu. Lokhu kwenzeka endabeni yenkanyezi ye-neutron. Lokhu kukhipha amandla amaningi, ngokuvamile abonakala njenge-X-ray.
Ukunwetshwa njengenqubo ephumelelayo

Ososayensi abaningi bayabuza ukuthi ukuhlangana kwe-accretion kungenye yezindlela eziphumelela kakhulu zokuguqula i-mass ibe amandla. Siyazi ukuthi, ngenxa ka-Einstein, amandla kanye ne-mass kuyalingana. Ilanga lethu likhipha amandla ngokusebenzisa ukusabela kwe-nuclear okune-efficiency engaphansi kwe-1%. Nakuba kubonakala sengathi kunamandla amaningi elangeni, likhishwa ngendlela engasebenzi kahle. Uma siphonsa i-mass enkanyezini ye-neutron, cishe u-10% wayo yonke i-mass ewela kuyo iguqulwa ibe amandla anemisebe. Kungashiwo ukuthi lena inqubo ephumelela kakhulu yokuguqula izinto zibe amandla.
Izinkanyezi zakha ngokuqongelela kancane kancane kobunzima obuvela ezindaweni ezizungezile. Lokhu bunzima buvame ukwakhiwa ngamafu ama-molecule. Ukwanda kobuningi ohlelweni lwethu lwelanga kuyinqubo ehluke kakhulu. Uma ukugcwala kobuningi sekuminyene ngokwanele ukuzidonsela ngamandla adonsela phansi, kuyaqina ukuze kwakheke inkanyezi. Lawa mafu ama-molecule ajikeleza kancane futhi adlule enkambisweni yezigaba ezimbili. Esigabeni sokuqala, ifu liyawa libe yidiski ejikelezayo. Ngemva kwalokho, idiski iyafinyela kancane ukuze yakhe inkanyezi enkabeni yayo.
Phakathi nale nqubo izinto zenzeka ngaphakathi kwama-disc. Okuthakazelisa kunakho konke kungaphakathi kwama-disc ukwakheka kwamaplanethi kwenzeka. Esikubona njengesimiso sonozungezilanga ekuqaleni kwakuyidiski yokuqongelela eyakhipha ilanga. Kodwa-ke, ekwakhiweni kwelanga, ingxenye yothuli lwediski yanxeshezelwa ukunika amaplanethi angaphansi kwesimiso sonozungezilanga.
Konke lokhu kusho ukuthi uhlelo lwelanga luyinsalela yalokho okwenzeka kudala. I-protostellar disk ibaluleke kakhulu ocwaningweni oluhlobene nokwakheka kwamaplanethi nezinkanyezi. Njengamanje, ososayensi baqhubeka nokufuna amaplanethi azungeze ezinye izinkanyezi ezilingisa ezinye izinhlelo zelanga. Konke lokhu kuhlobene eduze nendlela amadiski okukhula asebenza ngayo.
Umbuso wokuthola izimbobo ezimnyama
Ososayensi bakholelwa ukuthi yonke imithala inembobo emnyama enkulu kakhulu enkabeni yayo. Eminye imithala inembobo emnyama enezinqwaba eziphindwe izigidigidi kuneLanga. Kodwa-ke, eminye inembobo emnyama emincane kakhulu, njengeyethu. Ukuze uthole ukuthi kukhona imbobo emnyama, kubalulekile ukwazi ukuthi kukhona umthombo wesisindo, into engasinika amandla.
Inkolelo-mbono iwukuthi umgodi omnyama uyisimiso se-binary esinenkanyezi ezungezayo. Inkolelo-mbono ka-Einstein yokuhlobana ibikezela ukuthi inkanyezi ehambisana nayo isondela emgodini omnyama ize iqale ukudlulisa isisindo sayo njengoba isondela. Kodwa-ke, ngenxa yokujikeleza kwenkanyezi, idiski yokwanda ingakheka, futhi isisindo singagcina siwele emgodini omnyama. Lonke lolu hlelo luhamba kancane kakhulu. Lapho isisindo esithile siwela emgodini omnyama, ngaphambi kokuba sinyamalale, sifinyelela isivinini sokukhanya. Lokhu kwaziwa ngokuthi i- event horizon.
Ngiyethemba ukuthi ngalolu lwazi ungafunda kabanzi mayelana ne-accretion nezici zayo.
Inkomba